Το ΠΑΣΟΚ είναι ο πρωταγωνιστής του δημοκρατικού και οικονομικού μετασχηματισμού της ελληνικής κοινωνίας την τελευταία 30ετία. Δημιούργησε ευημερία, άγνωστη για γενιές Ελλήνων και παρά τις προνεωτερικές δομές, μια νέα μεσαία τάξη αναδύθηκε.
Προσφέραμε πολλά στη σύγχρονη Ελλάδα: δωρεάν δημόσια αγαθά, εμβάθυνση της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, εθνική συμφιλίωση, κοινωνικές υπηρεσίες, μεγάλα έργα υποδομών, εθνική αυτοπεποίθηση, δυνατή φωνή στην Ευρώπη, οικονομική ανάπτυξη και σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή της Ν.Α. Ευρώπης.
Όμως πολλές από τις μεταρρυθμίσεις και αλλαγές εμποτίστηκαν με μετριότητα, νεποτισμό, πελατειακές λογικές, κομματοκρατία. Αρκούσε μια καταστροφική 5ετία ανεύθυνης διακυβέρνησης για να έλθουν στην επιφάνεια και να γιγαντωθούν τα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα της χώρας.
Η κεντροαριστερά και το ΠΑΣΟΚ δεν εφοδιαστήκαμε με τα πολιτικά και τεχνοκρατικά εργαλεία διαχείρισης της κρίσης. Αφήσαμε την αυτοκριτική στην άκρη σε κρίσιμες στιγμές και δεν επεξεργαστήκαμε σε βάθος τις πολιτικές μας θέσεις στην αντιπολίτευση. Οι σχέσεις κράτους – κοινωνίας παρέμειναν πελατοκεντρικές, η οικονομία μη ανταγωνιστική και οι θεσμοί αναιμικοί. Οι εξελίξεις ήταν καταιγιστικές, η κρίση βρήκε τη χώρα, τα κόμματα και την κοινωνία απροετοίμαστους για μεγάλες και απότομες θυσίες.
Αποτελεί ιστορικό επίτευγμα ότι αποσοβήσαμε τη χρεοκοπία της χώρας και γίναμε μπροστάρηδες αλλαγών που συντηρούνταν για δεκαετίες στο θολό και βολικό πεδίο της ρητορείας. Εκ των πραγμάτων γινόμαστε και πάλι οι μπροστάρηδες της επίπονης αλλαγής, απέναντι σε κατακτήσεις αλλά και λάθη μας.
Οι αυξημένες απαιτήσεις για ταχύ μεταρρυθμιστικό έργο σε συνθήκες περιοριστικές από μια πολιτική γενιά που «καλόμαθε» σε επιδοματικές, επεκτατικές και πελατειακές πολιτικές, δοκιμάζουν τις αντοχές του πολιτικού συστήματος που συνεχίζει να αυτο-αναφέρεται με όρους κομματικής ισχύος και όχι δημόσιου και εθνικού συμφέροντος. Οι μειωμένες ικανότητες του πολιτικού συστήματος να διαχειριστεί την ταχύτατη κοινωνική αλλαγή διαφαίνονται σήμερα περισσότερο από ποτέ.
Ανάμεσα στην περιχαράκωση σε ιδεολογήματα και ξεπερασμένες συμμαχίες και στην εθνική αποστολή διάσωσης της χώρας, δεν υπάρχει επιλογή. Η πορείας προς τα εμπρός χρειάζεται νέους συμμάχους, καθώς οι πολίτες πολιτικοποιούνται με διαφορετικούς όρους, οι κοινωνικές ανάγκες αλλάζουν, οι απαιτήσεις για κοινωνική δικαιοσύνη, διαφάνεια και λογοδοσία εντείνονται. Ένα νέο πρότυπο διακυβέρνησης, δίκαιο και αποτελεσματικό που απελευθερώνει τις αναπτυξιακές δυνάμεις του τόπου, δίνει φωνή και δύναμη σε νέες κοινωνικές ομάδες και αποκαθιστά τη δικαιοσύνη και την αξιοκρατία είναι το μεγάλο ζητούμενο για την πατρίδα.